Lắp đặt cáp cho hệ thống thông tin, hệ thống điều khiển giám sát và bảo vệ

Lắp đặt cáp cho hệ thống thông tin, hệ thống điều khiển giám sát và bảo vệ

Với xu hướng hiện đại, việc các khu chung cư và tòa nhà được xây dựng ngày càng nhiều. Tuy nhiên, việc một khối lượng người sống tập trung trong một tòa nhà sẽ dễ dẫn đến các sự cố không mong muốn. Để giải quyết vấn đề này, cần có một hệ thống quản lý an toàn như hệ thống thông tin, hệ thống điều khiển giám sát và bảo vệ. Bài này cung cấp cho người học những kỹ năng để lắp đặt đường cáp cho các hệ thống nói trên.

Mục tiêu:

  • Trình bày được đặc điểm mạng cáp điện của các hệ thống.
  • Nắm bắt được kĩ thuật, xắp xếp được các vị trí cấp nguồn cho các hệ thống.
  • Trình bày được các phương pháp đấu dây.
  • Có đầy đủ năng lực, tinh thần trách nhiệm và tác phong công nghiệp.

1. Đặc điểm mạng cáp điện của các hệ thống thông tin, giám sát và bảo vệ.

Mục tiêu:Nắm bắt được đặc điểm mạng cáp của các hệ thống thông tin giám sát và bảo vệ.

1.1. Hệ thống thông tin.

Hệ thống thông tin là một tập hợp và kết hợp của các phần cứng, phần mềm và các hệ mạng truyền thông được xây dựng và sử dụng để thu thập, tạo, tái tạo, phân phối và chia sẻ các dữ liệu, thông tin và tri thức nhằm phục vụ các mục tiêu của tổ chức.

Với tầm quan trọng của hệ thống thì nguồn điện cấp cho hệ thống phải là nguồn điện ổn định, luôn được duy trì mặc dù công suất của nguồn điện không cần phải lớn.

Nguồn điện cấp cho hệ thống được lấy từ nguồn chính và có 1 Aptomat cấp riêng, không sử dụng chung nguồn với các hệ thống khác.

1.2. Hệ thống điều khiển giám sát và bảo vệ.

Cũng như hệ thống thông tin liên lạc hệ thống điều khiển giám sát và bảo vệ là một hệ thống quan trọng trong tòa nhà, hệ thống cần phải được hoạt động 24/24 và đảm bảo độ ổn định cao. Nguồn cấp cho hệ thống này luôn luôn phải duy trì và phải có hai nguồn thường trực hoạt động song song để đảm bảo cho hệ thống hoạt động.

2. Hệ thống dây dẫn.

Mục tiêu: Lắp đặt được các đường cáp của hệ thống thông tin giám sát và bảo vệ.

2.1. Dây cấp nguồn cho các hệ thống.

2.1.1. Đặt dây dẫn cho hệ thống thông tin.

Dây dẫn cấp nguồn cho hệ thống thông tin được chạy song song cùng với các đường dây cấp nguồn khác, việc chạy dây cấp nguồn cho hệ thống được thực hiện cùng lúc với việc chạy dây nguồn cho các phụ tải khác trong ngôi nhà.

Dây cấp nguồn cho hệ thống có thể được chạy ngầm trong tường hoặc chạy trong đường ống PVC nổi tùy thuộc vào sự thiết kế của hệ thống điện cho ngôi nhà đó.

Để đặt dây dẫn cấp nguồn cho hệ thống thông tin phải tiến hành các bước sau:

– Đối với dây dẫn chạy ngầm trong tường ta phải chạy đường ống gen trong khi ngôi nhà đang được xây dựng. Đường ống gen được chạy từ bảng điện cấp nguồn của ngôi nhà đến vị trí đặt tổng đài của hệ thống. Đối với dây dẫn chạy trong ốngPVC nổi thì sau khi việc xây dựng ngôi nhà hoàn thiện ta mới bắt đầu tiến hành lắp đặt đường ống.

– Luồn dây cáp điện cấp nguồn từ bảng điện cấp nguồn, ta sử dụng sợi cáp luồn dây để luồn và kéo dây trong đường ống gen.

– Đấu nối dây cấp nguồn vào hệ thống trước khi đấu vào aptomat cấp nguồn.

– Đấu dây nguồn vào aptomat.

Lắp đặt. (Lựa chọn phương án lắp đặt cáp nguồn trong đường ống PVC nổi).

– Đặt đường ống PVC nổi.

Bước 1: Xác định vị trí đặt đường ống, lấy dấu vị trí đặt đường ống. Ta có thể đánh dấu bằng phấn hoặc băng bút chì. Sử dụng thước mét để xác định vị trí khoảng cách bắt kẹp đỡ ống sau đó dùng bút chì đánh dấu vị trí kẹp đỡ.

Bước 2: Khoan lỗ tại các vị trí đã được đánh dấu, sử dụng khoan bê tông với mũi khoan phù hợp, khoan lỗ vừa đủ chiều dài của sâu vít. Đặt sâu vít vào vị trí vừa khoan và dùng búa nhỏ đóng váo sâu vít cho đến khi nào sâu vít chìm vào bằng với mặt tường.

Bước 3: Đặt các kẹp đỡ ống vào vị trí vừa khoan, dùng tô vít hoặc súng bắn vít để bắt các con vít giữ cố định các kẹp đỡ ống.

Bước 4: Đặt ống PVC vào các kẹp đỡ vừa được bắt, vì các đường ống chỉ có chiều dài gần 3m nên khi chạy đường ống phải dùng mang sông để nối ống.

– Luồn dây cáp điện. Để luồn dây cấp nguồn vào đường ống ta thực hiện các bước sau:

Bước 1: Quấn dây điện vào đầu cuối của dây cáp luồn bằng băng dính, ta phải quấn nối giữa dây điện và dây cáp luồn sao cho chúng tạo thành một đường thẳng để khi luồn dây được dễ dàng và không bị vấp dây.

Bước 2: Luồn dây vào đường ống: Ta luồn đầu dây cáp luồn vào đường ống cho đến khi đầu đường cáp luồn thò ra ở đầu bên kia của đường ống, ta cầm đầu dây và kéo cho đến khi đầu dây cáp điện thò ra đủ với chiều dài cần thiết để có thể đấu nối, đầu còn lại của dây cấp nguồn ta cũng để thò ra một đoạn vừa đủ để đấu nối.

– Đấu nối dây cáp nguồn: Việc đấu nối dây cáp nguồn vào aptomat và tổng đài của hệ thống thông tin cũng được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Bóc tách đầu dây.

Khi thực hiện thao tác bóc lớp vỏ cách điện không nên cắt thẳng góc quanh sợi dây điện, vì làm như thế vết cắt trên dây dể bị gãy khi có lực bên ngoài tác động. Nên dùng dao gọt nghiêng một góc 300. Đối với dây có tiết diện nhỏ (dưới 2,5 mm2) có thể dùng kìm để tuốt dây.

Bước 2: Làm sạch ruột dây dẫn.

Làm sạch ruột dây dẫn bằng vải sợi thuỷ tinh hoặc giấy, lau nhẹ cho đến khi thấy ánh kim.

Bước 3: Bấm đầu cốt.

Luồn phần lõi dây đã được chuẩn bị vào đầu cốt, dùng kìm ép cốt bóp chặt phần tiếp xúc giữa đầu cốt và dây dẫn. Đối với các dây dẫn và đầu cốt lớn phảidùng kìm cộng lực để bóp chắt đầu cốt. Ở phần gắn chặt được bọc một vỏ nhựa cách điện hay băng cách điện

 Bước 4: Đấu dây vào cầu đấu.

Tháo vít ở cầu đấu sau đó đưa dây đã được bấm đầu cốt vào vị trí cần đấu, siết vít để cố định dầu dây.

2.1.2. Đặt dây dẫn cho hệ thống điều khiển, giám sát và bảo vệ.

Dây dẫn cấp nguồn cho hệ thống điều khiển, giám sát và bảo vệ cũng được chạy song song cùng với các đường dây cấp nguồn khác như dây cấp nguồn cho hệ thống thông tin, việc chạy dây cấp nguồn cho hệ thống được thực hiện cùng lúc với việc chạy dây nguồn cho các phụ tải khác trong ngôi nhà.

Dây cấp nguồn cho hệ thống có thể được chạy ngầm trong tường hoặc chạy trong đường ống PVC nổi tùy thuộc vào sự thiết kế của hệ thống điện cho ngôi nhà đó.

Để đặt dây dẫn cấp nguồn cho hệ thống ta phải tiến hành các bước sau:

– Đối với dây dẫn chạy ngầm trong tường ta phải chạy đường ống gen trong khi ngôi nhà đang được xây dựng. Đường ống gen được chạy từ bảng điện cấp nguồn của ngôi nhà đến vị trí đặt tổng đài của hệ thống. Đối với dây dẫn chạy trong ốngPVC nổi thì sau khi việc xây dựng ngôi nhà hoàn thiện ta mới bắt đầu tiến hành lắp đặt đường ống.

– Luồn dây cáp điện cấp nguồn từ bảng điện cấp nguồn, ta sử dụng sợi cáp luồn dây để luồn và kéo dây trong đường ống gen.

– Đấu nối dây cấp nguồn vào hệ thống trước khi đấu vào aptomat cấp nguồn.

– Đấu dây nguồn vào aptomat.

Lắp đặt. (Lựa chọn phương án lắp đặt cáp nguồn trong đường ống PVC nổi).

– Đặt đường ống PVC nổi.

Bước 1: Xác định vị trí đặt đường ống, lấy dấu vị trí đặt đường ống. Ta có thể đánh dấu bằng phấn hoặc băng bút chì. Sử dụng thước mét để xác định vị trí khoảng cách bắt kẹp đỡ ống sau đó dùng bút chì đánh dấu vị trí kẹp đỡ.

Bước 2: Khoan lỗ tại các vị trí đã được đánh dấu, sử dụng khoan bê tông với mũi khoan phù hợp, khoan lỗ vừa đủ chiều dài của sâu vít. Đặt sâu vít vào vị trí vừa khoan và dùng búa nhỏ đóng váo sâu vít cho đến khi nào sâu vít chìm vào bằng với mặt tường.

Bước 3: Đặt các kẹp đỡ ống vào vị trí vừa khoan, dùng tô vít hoặc súng bắn vít để bắt các con vít giữ cố định các kẹp đỡ ống.

Bước 4: Đặt ống PVC vào các kẹp đỡ vừa được bắt, vì các đường ống chỉ có chiều dài gần 3m nên khi chạy đường ống ta phải dùng các mang sông để nối ống.

– Luồn dây cáp điện. Để luồn dây cấp nguồn vào đường ống ta thực hiện các bước sau:

Bước 1: Quấn dây điện vào đầu cuối của dây cáp luồn bằng băng dính, ta phải quấn nối giữa dây điện và dây cáp luồn sao cho chúng tạo thành một đường thẳng để khi luồn dây được dễ dàng và không bị vấp dây.

Bước 2: Luồn dây vào đường ống: Ta luồn đầu dây cáp luồn vào đường ống cho đến khi đầu đường cáp luồn thò ra ở đầu bên kia của đường ống, ta cầm đầu dây và kéo cho đến khi đầu dây cáp điện thò ra đủ với chiều dài cần thiết để có thể đấu nối, đầu còn lại của dây cấp nguồn ta cũng để thò ra một đoạn vừa đủ để đấu nối

– Đấu nối dây cáp nguồn: Việc đấu nối dây cáp nguồn vào aptomat và tổng đài của hệ thống thông tin cũng được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Bóc tách đầu dây.

Khi thực hiện thao tác bóc lớp vỏ cách điện không nên cắt thẳng góc quanh sợi dây điện, vì làm như thế vết cắt trên dây dể bị gãy khi có lực bên ngoài tác động. Nên dùng dao gọt nghiêng một góc 300. Đối với dây có tiết diện nhỏ (dưới 2,5 mm2) có thể dùng kìm để tuốt dây.

Bước 2: Làm sạch ruột dây dẫn

Làm sạch ruột dây dẫn bằng vải sợi thuỷ tinh hoặc giấy, lau nhẹ cho đến khi thấy ánh kim.

Bước 3: Bấm đầu cốt

Luồn phần lõi dây đã được chuẩn bị vào đầu cốt, dùng kìm ép cốt bóp chặt phần tiếp xúc giữa đầu cốt và dây dẫn. Đối với các dây dẫn và đầu cốt lớn phảidùng kìm cộng lực để bóp chặt đầu cốt. Ở phần gắn chặt được bọc một vỏ nhựa cách điện hay băng cách điện

 Bước 4: Đấu dây vào cầu đấu

Tháo vít ở cầu đấu sau đó đưa dây đã được bấm đầu cốt vào vị trí cần đấu, siết vít để cố định dầu dây ( khi tháo các vít ở cầu đấu ta phải dùng tô vít đùng kích cỡ để tránh làm toét đầu vít)

2.2. Các đường dây tín hiệu

2.2.1. Đường dây cáp thông tin.

Mạng cáp thông tin trong các toà nhà là một phần quan trọng trong mạng viễn thông để cung cấp dịch vụ Viễn thông cho các thuê bao. Mạng cáp thông tin trong nhà bao gồm mạng cáp đồng đối xứng của cáp vào nhà thuê bao để cung cấp dịch vụ Viễn thông đến thiết bị của khác hàng và mạng cáp nội bộ trong nhà thuê bao.

Nhà thuê bao có thể nhà hộ gia đình riêng lẻ hoặc toà nhà văn phòng, chung cư có nhiều thuê bao bên trong.

Xét về phương pháp lắp đặt, cáp vào nhà thuê bao chia làm 2 loại:

  • Cáp vào nhà thuê bao loại treo;
  • Cáp vào nhà thuê bao loại chôn ngầm.

Do đặc điểm lắp đặt của hai loại là khác nhau, do đó một số chỉ tiêu kỹ thuật của chúng có sự khác nhau để phù hợp với từng phương pháp lắp đặt. Ví dụ, cáp vào nhà thuê bao loại treo cần có thêm dây treo, ngoài ra còn phải thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của mặt trời nên có thêm chỉ tiêu về khả năng chịu đựng bức xạ tia cực tím.. Ngược lại, cáp vào nhà thuê bao loại chôn ngầm lại yêu cầu cao hơn về khả năng chống ẩm, khả năng chịu lực… Như vậy một số chỉ tiêu kỹ thuật của 2 loại cáp này sẽ khác nhau.

Xét về cấu trúc lõi dẫn, cáp vào nhà thuê bao chia làm 2 loại:

  • Dây đặc một sợi;
  • Dây mềm nhiều sợi.

Với các cách phân loại trên cáp vào nhà thuê bao có thể chia ra thành 2 loại như sau:

  • Cáp vào nhà thuê bao loại treo (dây dẫn là loại sợi đặc hoặc dây mềm nhiều sợi).
  • Cáp vào nhà thuê bao loại chôn ngầm (dây dẫn là loại sợi đặc hoặc dây mềm nhiều sợi).

Các chỉ tiêu của tiêu chuẩn:

Mạng cáp lắp đặt trong nhà thường được thi công ngầm trong tường có thể chôn trực tiếp hoặc đi trong ống ghen nhựa. Một số trường hợp thi công bọc cáp bằng ống nilông, sau một thời gian cáp bị ngấm nước, mất cách điện, suy hao tăng, chạm chập dẫn đến không sử dụng được.

Để đảm bảo cho tín hiệu không bị nhiễu khi đặt đường dây cáp thông tin ta phải đặt cách xa các đường cáp điện trong nhà một khoảng ít nhất là 1m.

Khi tiến hành lắp đặt đường cáp thông tin ở các tòa nhà và khu chung cư ta phải lắp đặt tủ phân phối chính và từ tủ phân phối chính ta bắt đầu chạy dây đến các phòng thiết bị toà nhà hoặc tủ phân phối toà nhà. Trong các tòa nhà ta chạy các đường cáp hệ trục đến các hộp phân phối tầng đã được lắp đặt từ trước. Từ các hộp phân phối tầng ta chạy các đường cáp hệ nhánh tới các tầng nằm trong phạm vi của hộp phân phối sau đó ta mới chạy dây cáp vào các phòng.

Hình 1. – Mô hình cáp trong các toà nhà chung cư, văn phòng
Hình 1. – Mô hình cáp trong các toà nhà chung cư, văn phòng

Lắp đặt cáp ở các tòa nhà riêng lẻ ta cũng tiến hành lắp đặt tủ phân phối tòa nhà sau đó ta tiến hành chạy dây đến các phòng.

Hình 2. Mô hình cáp trong ngôi nhà riêng lẻ

2.2.2. Đường dây hệ thống điều khiển, giám sát và bảo vệ.

Đường dây của hệ thống điều khiển giám sát và bảo vệ trong tòa nhà bao gồm các đường dây tín hiệu cho camera, đường dây báo cháy và các đường dây cho hệ báo động.

– Lắp đặt đường dây tín hiệu cho camera.

Đường dây tín hiệu cho camera là đường dây cáp đồng trục, trong khi lắp đặt ta phải chú ý tránh môi trường bị nhiễm từ, đường dây điện 3 pha… để có được hình ảnh tốt nhất. Thông thường trong một tòa nhà khi thiết kế người ta thường bố trí đặt riêng các đường dây tín hiệu, các đường dây tín hiệu này thường được đặt cách xa các đường dây tải điện một khoảng tối thiểu là 2m.Các đường dây này có thể được đặt ngầm trong tường hoặc đặt trong ống nhựa PVC nổi. Đường dây camera được chạy từ phòng trung tâm tới những nơi đặt camera, các camera được đặt tại các hành lang, lối đi và cổng ra vào.

– Lắp đặt đường dây cho hệ thống báo cháy.

Đường dây của hệ thống báo cháy được lắp đặt cùng với đường dây tín hiệu khác trong tòa nhà. Đường dây náy được lắp đặt từ trung tâm báo cháy đến các cảm biến khói và cảm biến nhiệt được đặt tại các phòng trong tòa nhà và tại những nơi có nguy cơ xảy ra hỏa hoạn cao. Thông thường các cảm biến khói và cảm biến nhiệt được đặt song song với nhau nên khi lắp đặt đường cáp tín hiệu người ta sử dụng dây cáp có 4 lõi để chạy cho cả hai mắt cảm biến trên.

Hình 3. Bố trí đường dây tín hiệu báo cháy
Hình 3. Bố trí đường dây tín hiệu báo cháy

3. Đấu dây cho các hệ thống.

Mục tiêu: Biết cách đấu nối và đấu nối được các đường dây của hệ thống thông tin giám sát và bảo vệ.

3.1. Đấu dây cho hệ thống thông tin.

Sau khi các đường dây tín hiệu đã được lắp đặt ta bắt đầu tiến hành đấu nối để đưa hệ thống vào hoạt động.

Để đấu nối các đường dây trên ta tiến hành các bước sau:

Bước 1: Bóc tách đầu dây.

Khi thực hiện thao tác bóc lớp vỏ cách điện không nên cắt thẳng góc quanh sợi dây điện, vì làm như thế vết cắt trên dây dể bị gãy khi có lực bên ngoài tác động. Nên dùng dao gọt nghiêng một góc 300. Đối với dây có tiết diện nhỏ (dưới 2,5 mm2) có thể dùng kìm để tuốt dây.

Bước 2: Làm sạch ruột dây dẫn

Làm sạch ruột dây dẫn bằng vải sợi thuỷ tinh hoặc giấy, lau nhẹ cho đến khi thấy ánh kim.

Bước 3: Bấm đầu cốt

Luồn phần lõi dây đã được chuẩn bị vào đầu cốt, dùng kìm ép cốt bóp chặt phần tiếp xúc giữa đầu cốt và dây dẫn. Đối với các dây dẫn và đầu cốt lớn phảidùng kìm cộng lực để bóp chắt đầu cốt. Ở phần gắn chặt được bọc một vỏ nhựa cách điện hay băng cách điện

 Bước 4: Đấu dây vào cầu đấu

Tháo vít ở cầu đấu sau đó đưa dây đã được bấm đầu cốt vào vị trí cần đấu, siết vít để cố định dầu dây ( khi tháo các vít ở cầu đấu ta phải dùng tô vít đùng kích cỡ để tránh làm toét đầu vít)

3.2. Đấu dây cho hệ thống giám sát và bảo vệ.

Để đấu dây cho hệ thống giám sát và bảo vệ ta thực hiện các công việc sau:

Đối với đường dây tín hiệu camera là đường cáp đồng trục ta thực hiên theo quy trình sau:

  • Bóc tách lớp vỏ bên ngoài để lộ lớp dây nối với vỏ của rắc cắm.
  • Bện lớp dây đã được bóc tách ở trên lại.
  • Bóc tách tiếp lớp vỏ bọc lõi đồng còn lại
  • Đấu nối vào rắc cắm để cắm vào thiết bị (camera và đầu thu).

Đối với đường dây tín hiệu báo cháy là đường dây hai ruột như ường dây cáp điện thông thường ta thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Bóc tách đầu dây.

Khi thực hiện thao tác bóc lớp vỏ cách điện không nên cắt thẳng góc quanh sợi dây điện, vì làm như thế vết cắt trên dây dể bị gãy khi có lực bên ngoài tác động. Nên dùng dao gọt nghiêng một góc 300. Đối với dây có tiết diện nhỏ (dưới 2,5 mm2) có thể dùng kìm để tuốt dây.

Bước 2: Làm sạch ruột dây dẫn.

Làm sạch ruột dây dẫn bằng vải sợi thuỷ tinh hoặc giấy, lau nhẹ cho đến khi thấy ánh kim.

Bước 3: Bấm đầu cốt.

Luồn phần lõi dây đã được chuẩn bị vào đầu cốt, dùng kìm ép cốt bóp chặt phần tiếp xúc giữa đầu cốt và dây dẫn. Đối với các dây dẫn và đầu cốt lớn phảidùng kìm cộng lực để bóp chắt đầu cốt. Ở phần gắn chặt được bọc một vỏ nhựa cách điện hay băng cách điện.

 Bước 4: Đấu dây vào mắt báo cháy và trung tâm.

Tháo vít ở cầu đấu của mắt báo cháy và trung tâm báo cháy sau đó đưa dây đã được bấm đầu cốt vào vị trí cần đấu, siết vít để cố định dầu dây (khi tháo các vít ở cầu đấu ta phải dùng tô vít đùng kích cỡ để tránh làm toét đầu vít)

Câu hỏi ôn tập:

  1. Nêu đặc điểm của mạng cáp giám sát và bảo vệ?
  2. Trình bày các phương pháp đặt dây dẫn cho hệ thống thông tin, giám sát và bảo vệ?
  3. Trình bày các bước đấu nối dây dẫn của hệ thống thông tin?

Share this post

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *