Lắp đặt đường cáp ngầm trong hệ thống cấp nguồn cho tòa nhà và chung cư

Lắp đặt đường cáp ngầm trong hệ thống cấp nguồn cho tòa nhà và chung cư

Mục tiêu: Nắm được các phương pháp và lắp đặt được các đường cáp ngầm theo các bản vẽ cho trước (lắp đặt hệ thống cấp nguồn cho tòa nhà và chung cư).

1. Các phương pháp đặt đường cáp ngầm.

Khi lắp đặt đường cáp ngầm ta có thể đặt cáp trong các hầm cáp (đặt trong đất), trong các đường ống, trong mương hào, rãnh cáp, đặt trong nhà, đặt theo tường và các công trình xây dựng, trong ống thép … Đặt cáp trực tiếp trong đất chứa các tạp chất gây tác dụng phá hủy vỏ cáp như các chất làm mục nát, a xít chất xỉ, chất vôi, muối mặn… là không cho phép. Trong các trường hợp này cáp được đặt trong các ống bằng gang, ống sứ, ống xi măng amiăng và các ống làm bằng kim loại chôn trong đất, ngăn cho các tạp chất chứa trong đất không tác động tới cáp.

Đặt cáp trong đất khô và đất đá cũng không nên vì trong trường hợp này phụ tải cho phép của cáp giảm đáng kể so với phụ tải danh định vì làm mát kém do tản nhiệt khó.

Khi đặt cáp trực tiếp trong đất, theo quy trình bảo vệ lưới điện cao áp hành lang vùng đất để bảo vệ tuyến cáp là là khoảng đất có bề rộng cách biên của cáp 1m về 2 phía, trong phạm vi hành lang này không được phép xây dựng các công trình khác khi không được sự đồng ý của cơ quan vận hành đường cáp.

Khi đặt cáp hở cần phải dự phòng để bảo vệ tránh tác động trực tiếp của các tia nắng mặt trời để tránh các nguồn bức xạ nhiệt các dạng khác nhau. Trong phạm vi xí nghiệp các đường cáp được đặt trong hào cáp, hầm cáp, mương cáp, còn trong phạm vi trạm biến áp và các thiết bị phân phối cáp được đặt trong hầm cáp, hào cáp, mương cáp hoặc trong các ống thép.

Các đường dây cáp trong thành phố hoặc nông thôn được đặt trong mương cáp dọc theo các đoạn đường không có xe cộ qua lại, dưới vỉa hè và theo sân đặt trong các đường ống, các mương cáp được đặt dọc theo các phố.

Trong quá trình lắp đặt phải tránh khả năng có tác động cơ học làm hư hại cáp.

Các cáp trong nhà được đặt trực tiếp theo công trình, theo tường, theo trần, đặt theo sàn nhà hoặc theo máng.

2. Đặt cáp trong hào cáp.

Việc đặt cáp trong hào đất được sử dụng rộng rãi và kinh tế nhất về chi phí vốn đầu tư và chi phí kim loại màu. Trước khi bắt đầu các công việc về đất phải tiến hành xác định tuyến cáp cho chính xác theo thiết kế xuất phát từ điều kiện tại chỗ và tiến hành đánh dấu tuyến.

Để làm chính xác tuyến cần phối hợp với các tổ chức cơ sở để hiểu rõ vị trí và tất cả các công trình xây dựng ngầm dưới tuyến cáp cũng như đặc điểm của đất. Nếu làm chính xác thấy cần phỉ thay đổi hướng trong xây dựng tuyến cáp cần phải trao đổi với bộ phận hoặc cơ quan thiết kế và phải được sự đồng ý của cơ quan thiết kế.

Sau khi vạch và đánh dấu tuyến bằng trắc địa cán bộ phụ trách đơn vị thi công lắp đặt phải trao đổi với cơ quan quản lý vận hành tuyến cáp để thống nhất việc lắp đặt.

Khi nhận công việc lắp đặt phải tiến hành kiểm tra lại: sự phù hợp với tuyến được vạch và đánh dấu bằng trắc địa với thiết kế và quy trình lắp đặt trang bị điện; đánh dấu vị trí giao cắt của cáp với đường ống, đường cáp và các công trình ngầm sây dựng dưới chỗ giao cắt ở độ sâu hào cáp được đào; đánh dấu các vị trí có các tuyến cáp, tuyến đường ống đi ngầm tuyến cáp được xây dựng.

2.1. Đào hào.

Đầu tiên cần phải dọn dẹp tuyến cáp trước khi đánh dấu mốc và trước khi đào hào cáp, vứt bỏ các trướng ngại vật (Công trình xây dựng tạm thời, gạch, đá, rác rưởi) ra xa tuyến cáp và bố trí các vị trí tuyến cáp.

Đánh dấu đường tâm của hào cáp bằng cách dùng các sào ngắm và các cọc tiêu nhỏ; dùng dây hoặc thừng để đánh dấu hai cạnh bên. Kích thước của hào cáp phải phụ thuộc vào số lượng cáp được đặt

Để thuận tiện cho việc các hào cáp có 1 đến 2 cáp cần có bề rộng tối thiểu 350mm. Khi có số lượng cáp nhiều, chiều rộng của hào cáp được xác định từ điều kiện khoảng cách cho phép giữa các cáp đặt song song.

Khi đào hào cáp ở nơi đất tơi bở đất thông thường nếu như sau khi đào xong phải một thời gian sau mới rải đặt cáp, để chống sạt nở cần đào vách xiên nới rộng bề mặt.

Độ sâu của hào cáp so với mặt đất đối với cáp 35kv là 0.7 m , khi đi cắt ngang đường phố hoặc quảng trường độ sâu phải là 1m.

Cho phép giảm độ sâu đặt cáp xuống 0,5m một độ dài 5m trước khi cáp đi vào trong nhà cũng như ở các vị trí giao cắt với các công trình xây dựng ngầm khác. Trong các trường hợp này cần tăng thêm biện pháp bảo vệ cáp tránh tác động theo bề mặt.

Tại các vị trí đặt các hộp đầu nối cáp cần phải mở rộng hào cáp. Đối với cáp có điện áp tới 10kV khi đặt một cáp chỗ đặt hộp nối đào rộng 1,5m và dài tới 2,5m.

2.2. Đặt cáp.

Quá trình đặt cáp gồm các công việc: rải cáp từ các tang lô cáp và đặt cáp xuống đáy hào, đánh dấu tuyến cáp và lấp đất.

Việc rải cáp nên thực hiện bằng phương tiện cơ giới. Việc dải cáp bằng tay chỉ tiến hành với đường cáp ngắn và trong trường hợp khó khăn về đường vận chuyển không thực hiện bằng cơ giới được.

Trong tất cả các trường hợp để tránh làm hỏng cáp, các tang lô cáp được treo trên trục thép đặt trên khung, giá đỡ và tháo bỏ các tấm gỗ bảo vệ cáp đặt quanh tang cáp, kiểm tra kỹ các vòng cáp lớp ngoài cùng xem có bị hư hỏng do đóng lớp gỗ bọc vào tang và do vận chuyển hay không rồi mới được tháo rỡ cáp.

Phương pháp rải cáp bằng xe cơ giới (hình 1)

Rải cáp bằng xe cơ giới
Hình 1. Rải cáp bằng xe cơ giới

Theo phương pháp này, phương tiện cơ giới chuyển động với tốc độ 2 ÷ 2,5 km/giờ theo dọc tuyến cáp, công nhân quay tang trống để thả cáp bằng tay.

Khi dung biện pháp thủ công: Người kết hợp với tời quay tay để kéo dải cáp. Cách buộc cáp để kéo:

Phương pháp buộc kẹp cáp vào chão kéo
Hình 2. Phương pháp buộc kẹp cáp vào chão kéo

a) Buộc kẹp vào lớp vỏ dưới của cáp
b) Buộc kẹp bằng đai vải bạt
c) Buộc kẹp vào ruột cáp

Khi rải đặt cáp trong hào cần có một lượng dự trữ nào đó. Dự trữ của cáp bằng 0,5 ÷ 1% chiều dài của cáp.

Tại các vị trí đầu vào và đầu ra của cáp được lồng trong ống thép cần phải quấn bọc dây đay 2 ÷ 3 lớp và phải đầm đất cho chặt. Khi có nhiều lớp đặt song song các đầu nối của cáp được bố trí so le theo hình ô cờ cách nhau 2m và để dự trữ cáp về chiều dài là 0,5m (hình 3)

Hình 3. Bố trí các đầu đầu nối cáp khi có nhiều cáp đặt song song
Hình 3. Bố trí các đầu đầu nối cáp khi có nhiều cáp đặt song song

Khi dải cáp hoàn toàn bằng sức người, công nhân trực tiếp vần lăn tang lô cáp, cáp được kéo trượt trên các con lăn bằng ống thép, người vác cáp trên vai chuyển động theo thành hào cáp, số người vác cáp phải đảm bảo tính toán sao cho độ võng oằn từ vai công nhân của cáp không được nhỏ hơn bán kính cong nhỏ nhất cho phép của cáp và tải trọng tác động trung bình lên mỗi công nhân không vượt quá 35 kg.

– Đặt cáp song song đặt cáp ngầm và giao cắt với các đường cáp khác

Ở điều kiện bình thường khoảng cách giữa các đường cáp lực điện áp tới 10 kV bao gồm cả khoảng cách giữa chúng và các cáp kiểm tra không được nhỏ hơn 100mm.

Khoảng cách giữa các cáp đặt song song vận hành bởi các cơ quan khác nhau quản lý cũng như cáp lực và cáp thông tin liên lạc không được dưới 500mm.

Nếu như khoảng cách trong các trường hợp nêu trên không duy trì được thì các cáp đặt song song phải có bảo vệ tránh sự cố ngắn mạch giữa chúng băng vách ngăn chống cháy hoặc đặt cáp trong ống. Khoảng cách giữa các ống hoặc vách ngăn không dưới 100mm. Khoảng cách giữa các hộp nối cáp của các cáp lực hoặc giữa hộp nối và cáp không được dưới 250mm. Khi khoảng cách nhỏ phải dung biện pháp chống sự cố của cáp ở cạnh với hộp nối cáp bằng cách đặt gạch, đặt sâu hơn hoặc bằng một đoạn ống.

Trong trường hợp đường cáp đi sát nhà, khoảng cách giữa cáp và móng nhà không được dưới 0,5m.

Khoảng cách từ cáp tới các đường ống dẫn nước không được dưới 0,5m, còn đối với các đường ống dẫn dầu, dẫn khí không được dưới 1m, còn dưới 1m thì cáp phải được luồn trong ống suốt đoạn đi gần các đường ống trên.

Khi đặt cáp song song các đường ống dẫn hơi, dẫn nước nóng khoảng cách giữa đường cáp và đường ống dẫn hơi, nước nóng không được dưới 2m.

Đường cáp đặt song song với đường sắt phải đặt ngoài dải phân cách, Nếu đặt bên trong dải phân cách phải được cơ quan quản lý đường sắt cho phép và phải đặt cách đường sắt không dưới 3m.

Khi đường cáp đặt cách ngang các đường cáp khác thì lớp đất phân cách chúng không được dưới 0,5m. Khoảng cách này đôi khi còn cho phép rút ngắn xuống 0,25m với điều kiện giữa chúng phải có lớp vật liệu bền khác để phân cách ( ví dụ tấm đệm bằng bê tong hoặc ống bê tong, các tấm đệm và ống này đặt dài và cách chỗ cắt 1m về mỗi phía. Trong trường hợp cáp cắt ngang đường cáp thông tin, đường cáp thông tin phải đặt trên đường cáp lực.

Các tấm đệm lót không đặt trực tiếp trên cáp mà đặt trên lớp cát hoặc trên lớp đất mền độn có bề dày không dưới 100mm (hình 4).

Hình 4. Vị trí cắt ngang của các đường cáp.
Hình 4. Vị trí cắt ngang của các đường cáp.

a) Cáp cao áp và hạ áp: 1. Cáp cao áp; 2. Cáp hạ áp; 3. Lớp gạch; 4. Lớp cát hoặc lớp đất mềm đệm.
b) Cáp lực và cáp thông tin: 1. Cáp lực; 2. Cáp thông tin

Khi đường cáp đi cắt ngang các đường ống dẫn nước kể cả đường ống dẫn dầu, dẫn khí khoảng cách giữa cáp và các đường ống này không được dưới 0,5m. Khoảng cách này có thể giảm xuống 0,25m với điều kiện cáp được đặt trong ống trong toàn đoạn cắt ngang, đoạn ống kéo dài vè mỗi phía so với chỗ cắt.

Khi đường cáp cắt ngang các đường dẫn nước, hơi nóng khoảng cách giữa đường cáp và các đường ống dẫn nhiệt này không dưới 0,5m và phải phủ lớp cách nhiệt cho các đường ống dẫn nhiệt dài 2m về mỗi phía giao cắt.

Khi đường cáp cắt ngang đường sắt và đường ô tô, cáp phải lồng qua các đường ống hoặc qua ống thép theo toàn bộ chiều đài của dải phân cách và đặt ở độ sâu không dưới 1m so với nền đường sắt và không dưới 0,5m so với đáy rãnh thoát nước. Khi không có dải phân cách cáp chỉ cần đặt trong các đường ống và trong ống thép trong đoạn cắt ngang 2m về mỗi phía so với nền đường sắt (hình 5).

Hình 5. Đường cáp cắt ngang đường sắt.
Hình 5. Đường cáp cắt ngang đường sắt.

1. Rãnh thoát nước; 2. Cát; 3. Ống làm bằng vật liệu cách điện; 4. Ống chứa cáp; 5. Ống bảo vệ cáp

– Lấp hào cáp.

Sau khi đặt cáp xong tiến hành lấp hào cáp. Lớp đầu tiên dung cát đất vụn để lấp với chiều dày 100mm. Chỗ nối cáp không được lấp phải xây hố và đậy lắp bằng tấm bê tông. Cần lưu ý là khii lấp cáp không được ném đá, phế liệ xây dựng hoặc đá hộc xuống để lấp. Sau đó phải đầm chặt và san phẳng để xung quanh cáp tạo được một lớp đất phẳng và chắc.

Để bảo vệ cáp tránh các tác động cơ học trên lớp đất lấp đầu tiên phải xếp gạch, xếp các tấm bê tông và vật liệu chắc thành lớp phủ bảo vệ rồi mới lấp đất tiếp.

2.3. Nối đất cáp.

Các cáp có vỏ bọc bằng kim loại cần phải nối đất cho các vỏ đó. Khi nối đất vỏ kim loại và các lớp thép phủ được nối với nhau bằng dây đồng mềm kể cả vỏ của hộp đầu cáp và các hộp nối cáp. Việc nối điện và nối đất tất cả các vỏ bọc bằng kim loại của cáp, các vỏ hộp nối, hộp đầu cáp và các kết cấu tại vị trí cuối và nối cáp là cần thiết không chỉ để tránh cách điện của cáp bị trọc thủng (phóng điện) xuống đất gây nguy hiểm tính mạng con người, mà còn để đề phòng vỏ chì hoặc vỏ nhôm của cáp bị cháy thủng.

3. Đưa cáp vào vận hành.

3.1. Đánh dấu cáp và các hộp đầu nối.

Mỗi đường cáp có điện áp từ 1kV trở nên phải được quy định (đặt) số hiệu hoặc tên gọi. Nếu như tuyến cáp có một số cáp chạy song song thì mỗi đường cáp thêm các chữ cái A, B, C … Sau số hiệu hoặc tên gọi.

Các đầu cáp hở cũng như tất cả các hộp đầu nối và các đầu bịt kín phải được gắn nhãn. Trên nhãn cáp ghi rõ điện áp, tiết diện, số hiệu hoặc tên gọi còn trên nhãn cáp hộp đầu nối và các đầu bịt kín phải ghi tiết diện, ngày tháng lắp đặt, họ tên công nhân thực hiện công việc. Trên nhãn các hộp đấu cáp phải chỉ rõ địa điểm tới hoặc đi của cáp. Việc đánh dấu trên nhãn các cáp chọn dưới đất hoặc thả trong nước cũng như cáp đặt trong nhà chịu tác động phá hoại của môi trường cần phải thực hiện bằng cách dập hoặc đột khắc.

Khi đặt cáp trong các mương, hào, ống, trong đất và trong tòa nhà sản xuất nhãn cáp được đặt ở các vị trí thay đổi chiều của tuyến cáp từ hai phía đi qua sân và tường giữa các tầng, ở đầu vào và ra của mương, hào, cống và ống cáp.

Trên các đoạn thẳng của tuyến cáp chạy hở, các nhãn được kẹp trên từng đoạn 20m…

3.2. Thử nghiệm cáp sau lắp đặt.

Theo quy định trang bị điện, sau khi lắp đặt xong cáp được thử nghiệm theo các hạng mục sau:

– Đo điện trở cách điện bằng mêgôm mét.

Đối với cáp điện việc kiểm tra cách điện sau khi lắp đặt là rất quan trọng. Vì nếu cách điện thấp có thể làm chập các ruột cáp với nhau,hoặc các ruột cáp chạm ra vỏ nguy hiểm cho người vận hành.

Cần kiểm tra mỗi lõi cáp được cách điện với đất (và với các lõi khác với trường hợp cáp nhiều lõi trừ trường hợp các loại cáp được bọc kín). Phép đo thường được thực hiện bằng mêgômmet quy định trong quy chuẩn IEC 61557-1: “An toàn điện trong các hệ thống phân phối hạ áp tới 1000V –A.C và 1500V- D.C. Thiết bị kiểm tra, đo lường hay giám sát các biện pháp bảo vệ” sau thời gian 1 phút đặt điện áp kiểm tra. Nếu cáp quá dài thì dung kháng của cáp lớn quá mức sẽ khiến cho kim chỉ thị của máy đo không ổn định trong khoảng thời gian ngắn, chỉ được đọc khi kim ổn định. Điện trở cách điện cần đảm bảo theo các tiêu chuẩn kỹ thuật.

Sau đây là các bước đo cách điện của cáp điện bằng đồng hồ mêgôm mét. Trước khi đo phải đảm bảo đồng hồ còn tốt bằng cách kiểm tra đồng hồ.

– Kiểm tra đồng hồ.

Kẹp đầu kẹp vào đầu que đo, sau đó tiến hành quay tay quay. Nếu thấy kim đồng hồ chỉ 0MΩ thì đồng hồ còn tốt. Nếu thấy kim không chỉ 0MΩ thì có thể do đồng hồ hỏng, dây que đo bị đứt hoặc đầu que đo và kìm kẹp đã bị rỉ sét. Khi đó phải kiểm tra lại đồng hồ, dây, đầu que đo.

Hình 6. Kiểm tra đồng hồ mêgômmét
Hình 6. Kiểm tra đồng hồ mêgômmét

– Đo cách điện giữa các dây pha với nhau.

+ Bước 1: Kiểm tra tiếp xúc và kiểm tra đồng hồ. Đầu kẹp của đồng hồ lúc này kẹp vào bất kỳ một dây pha nào. Đầu que đo còn lại cũng đặt vào vị trí dây pha mà đầu kẹp đã kẹp nhưng không chạm vào đầu kẹp của của đồng hồ, sau đó quay tay quay. Nếu thấy kim đồng hồ chỉ 0MΩ là tiếp xúc tốt, có thể tiến hành đo. Nếu thấy kim đồng hồ chỉ giá trị lớn khác nghĩa là tiếp xúc không tốt, khi đó phải tiến hành làm vệ sinh sạch đầu dây và thử lại.

+ Bước 2: Giữ nguyên đầu kẹp trên một đầu dây pha, đưa đầu que đo lần lượt vào từng dây pha còn lại và mỗi lần như thế lại tiến hành quay và đọc kết quả trên đồng hồ.

Nếu thực hiện đo với loại mêgômmét điện tử thì cách đo cũng tương tự. Chỉ khác ở chỗ là thay cho động tác quay là động tác ấn nút TEST trên mặt đồng hồ mêgômmét điện tử.

Hình 7. Đo cách điện giữa các pha của cáp
Hình 7. Đo cách điện giữa các pha của cáp

– Xác định pha.

Các đương cáp điện sau khi lắp đặt xong ta đều phải xác định pha trước khi đưa vào vận hành.

Trong trường hợp chỉ có một sợi cáp thì việc xác định pha là không cần thiết, nếu có từ hai sợi cáp trở nên chạy trong cùng một hào cáp để tránh trường hợp nối nhầm đầu dây trong quá trình thi công thì ta bắt buộc phải xác định pha, mỗi ruột cáp phải trùng nhau về pha.

– Thử điện áp tăng cao.

Sau khi xác định pha ta sử dụng dòng điện 1 chiều chỉnh lưu để thử cáp. Ta tiến hành xông điện áp 1 chiều vào cáp trong vòng 10 phút. Giá trị điện áp thử theo điện áp danh định của cáp.

3.3. Cố định vị trí đặt cáp.

Các tuyến cáp được xây dựng ngầm dưới lòng đất, dưới nước được vẽ trên mặt bằng, chỉ rõ sự phân bố của chúng theo các công trình chính hoặc các mốc được quy định đặc biệt. Trên mặt bằng cũng chỉ rõ sự bố trí các hộp đầu, hộp nối cáp. Điều này cho phép khi vận hành tránh được những khó khăn đáng kể về việc xác định vị trí đặt cáp trong đất và cách đặt chúng.

Vị trí phân bố các đầu cáp được xác định bằng hai kích thước: khoảng cách từ tường công trình tới đầu cáp và khoảng cách từ góc của công trình dọc theo tuyến tới hộp đầu cáp.

Tất cả các khoảng cách được đo từ các công trình chủ yếu.

Nếu không vướng công trình xây dựng theo tuyến cáp cứ 100 ÷ 150m đóng một cọc thép hoặc cọc bê tông để đánh dấu tuyến cáp và cần phải đánh dấu tại vị trí có hộp đầu nối.

Khi đặt cáp trong công trình nhà xưởng phải đánh dấu vị trí cáp bằng sơn đỏ và phải được che đậy đề phòng hư hỏng sự cố khi xây dựng chúng.

Share this post

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *